W środę, 28 października, Rada Gminy Nadarzyn ma zająć się programem współpracy z organizacjami pozarządowymi na 2027 rok. Dokument znajdował się już w porządku wrześniowej sesji, ale uchwały wówczas nie podjęto. Teraz wraca w zmienionej wersji.

Porównaliśmy oba projekty, a następnie sięgnęliśmy do starszych uchwał. Okazuje się, że niektóre nieprawidłowe zapisy mają znacznie dłuższą historię.

Błędny numer uchwały od co najmniej 2015 roku

W październikowym projekcie, w § 10 ust. 2, przywołano uchwałę określającą zasady konsultowania aktów prawa miejscowego z organizacjami pozarządowymi. Wskazano jej numer jako XII/121/2011.

Prawidłowy numer to XIII/121/2011. Potwierdza to zarówno oryginalna uchwała z 26 października 2011 roku, opublikowana w gminnym BIP, jak i zarządzenie dotyczące tegorocznych konsultacji.

W tym samym paragrafie znajduje się kolejna pomyłka. Zamiast numeru 210 Dziennika Urzędowego Województwa Mazowieckiego wpisano numer 2010.

Co szczególnie interesujące, oba błędne oznaczenia występują również w załączniku do uchwały XI.128.2015 z 30 września 2015 roku, dotyczącej programu współpracy na 2016 rok.

Oznacza to, że te same nieprawidłowe odwołania można odnaleźć w dokumentach oddzielonych od siebie jedenastoma latami. Występowały zarówno we wrześniowej, jak i w październikowej wersji tegorocznego projektu.

Nie są to zatem pomyłki powstałe dopiero podczas ostatniej przeróbki dokumentu.

Poprawiono datę ustawy i zasady pracy komisji

W pierwszej wersji projektu znalazł się również błąd dotyczący daty ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W § 1, w definicji ustawy, podano 24 kwietnia 2014 roku zamiast 24 kwietnia 2003 roku. W październikowym projekcie datę poprawiono.

Zmiany objęły też zasady funkcjonowania komisji konkursowych.

W pierwotnej wersji przewidziano, że komisja przed otwarciem ofert ustala ich prawidłowość w odniesieniu do wymagań konkursowych oraz terminowości złożenia. Podobnie sformułowany przepis znajdował się już w programie na 2016 rok.

Takie brzmienie nie rozróżnia jednoznacznie czynności, które można przeprowadzić przed otwarciem ofert, od oceny ich zawartości. W nowym projekcie przepis przeredagowano, wskazując ocenę zgodności z kryteriami konkursu i sprawdzenie terminowości.

Usunięto również kilka wcześniejszych postanowień, między innymi obowiązek opiniowania każdej oferty przez co najmniej trzech członków komisji, 30-dniowy termin oceny oraz zapisy dotyczące zachowania tajemnicy i kosztów podróży.

Pozostaje kwestia jakości przygotowania dokumentów. Błędne numery aktów prawnych mogą być zwykłymi omyłkami redakcyjnymi, jednak nadal są błędami w oficjalnym projekcie uchwały. Od materiałów przedkładanych radnym należy oczekiwać staranności, szczególnie przy przywoływaniu obowiązujących przepisów. Dotyczy to zwłaszcza dokumentu, który po wprowadzeniu poprawek ponownie skierowano pod obrady.

Pół miliona złotych więcej na organizacje

Obok zmian redakcyjnych istotnie zmieniły się założenia finansowe programu.

We wrześniowym projekcie na realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe i inne uprawnione podmioty przewidywano 2,5 mln zł. W październikowej wersji kwotę zwiększono do 3 mln zł.

To o 500 tys. zł więcej, czyli wzrost o 20 procent.

W obu dokumentach zaznaczono, że kwota ma charakter prognozowany. Ostateczne środki zostaną określone w uchwale budżetowej na 2027 rok.

Zmienił się także zapis dotyczący tzw. małych grantów, czyli środków przyznawanych organizacjom bez przeprowadzania otwartego konkursu ofert.

Pierwszy projekt przewidywał limit 20 proc. dotacji planowanych na zadania publiczne, natomiast nowy wskazuje 30 proc. Jeżeli w budżecie na 2027 rok na dotacje objęte tym limitem zostanie przeznaczone 3 mln zł, maksymalna wartość grantów udzielanych w tym trybie wyniesie 900 tys. zł.

Dla porównania, przy poprzednich założeniach finansowych i limicie 20 proc. byłoby to maksymalnie 500 tys. zł.

Warto jednak pamiętać, że zmiana limitu wynika z ogólnopolskiej nowelizacji ustawy, która weszła w życie 1 września 2026 roku. Nowe przepisy podniosły również maksymalną kwotę pojedynczego małego grantu z 10 do 20 tys. zł oraz roczny limit dotacji dla jednej organizacji z 20 do 40 tys. zł.

Jak przyznawane są pieniądze bez konkursu?

Tryb małych grantów pozwala na dofinansowanie lokalnych przedsięwzięć bez przeprowadzania otwartego konkursu ofert i powoływania komisji konkursowej do ich porównawczej oceny.

Decyzję o celowości realizacji zadania podejmuje organ wykonawczy gminy, czyli wójt, bez konieczności uzyskiwania każdorazowej zgody Rady Gminy. Procedura nie przewiduje punktowej oceny i porównywania konkurencyjnych ofert przez komisję konkursową.

Nie oznacza to jednak pominięcia wszystkich procedur. Oferta musi zostać opublikowana między innymi w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie internetowej oraz w siedzibie urzędu. Przez siedem dni zainteresowani mogą zgłaszać uwagi. Nie jest to jednak otwarty nabór konkurencyjnych ofert dotyczących opublikowanego zadania.

Następnie wójt rozpatruje zgłoszone uwagi i podejmuje decyzję dotyczącą zlecenia zadania, kierując się oceną jego celowości oraz obowiązującymi przepisami. Ustawa wymaga rozpatrzenia uwag, ale nie przewiduje, aby były one wiążące dla organu podejmującego decyzję.

Program na 2027 rok uwzględnia nowy ustawowy limit, który pozwala przeznaczyć na małe granty maksymalnie 30 proc. planowanych dotacji. Przy prognozowanym budżecie 3 mln zł oznacza to możliwość przyznania w tym trybie do 900 tys. zł, bez przeprowadzania otwartych konkursów ofert. Nie oznacza to jednak obowiązku wykorzystania całej tej kwoty, a rzeczywista skala stosowania trybu pozakonkursowego będzie zależeć od podejmowanych w przyszłości decyzji.

Zmienili termin sprawozdania i katalog zadań

W październikowym projekcie znalazły się również zmiany dotyczące sprawozdawczości.

We wrześniowej wersji przewidywano przedstawienie radnym sprawozdania z wykonania programu do 31 maja. W nowej wersji termin skrócono do 30 kwietnia.

Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nadal wyznacza samorządom termin nie późniejszy niż 31 maja. Projekt przewiduje więc wcześniejsze przedstawienie sprawozdania.

Zmieniono również katalog zadań publicznych. Wśród nich znalazły się ratownictwo, ochrona ludności i obrona cywilna. Doprecyzowano także działania dotyczące dzieci i młodzieży, dodając odniesienie do pracy z młodzieżą.

Te modyfikacje odpowiadają zmianom wprowadzonym do ustawy od 1 września 2026 roku.

Wśród priorytetów lokalnego programu nadal pozostają sport, wypoczynek dzieci i młodzieży oraz działalność muzyczna, obejmująca między innymi naukę gry na instrumentach i prowadzenie orkiestry dętej.

Dwa projekty, dwie tury konsultacji

Pierwszą wersję programu konsultowano od 4 do 24 sierpnia 2026 roku. Dokument znalazł się następnie w porządku sesji Rady Gminy zaplanowanej na 23 września.

Tego samego dnia ogłoszono ponowne konsultacje. Zarządzenie nr 104/2026 opublikowano w BIP o godzinie 13:20, czyli dziesięć minut przed planowanym rozpoczęciem wrześniowej sesji.

Nowe konsultacje trwały do 15 października. Z informacji zawartych w obu projektach wynika, że w żadnej z tur nie wpłynęły uwagi dotyczące programu.

Zmieniony dokument znalazł się w porządku obrad Rady Gminy na 28 października.

Radni mają zdecydować o programie przewidującym 3 mln zł na współpracę z organizacjami pozarządowymi, uwzględniającym nowe przepisy dotyczące dotacji i częściowo przeredagowane zasady pracy komisji konkursowych.

W projekcie nadal znajdują się jednak błędne oznaczenia aktów prawnych, które występowały już w dokumentach sprzed jedenastu lat. To konkretny przykład, jak ważna jest weryfikacja projektów uchwał przed ich przyjęciem, szczególnie gdy kolejne wersje zawierają zapisy znane z wcześniejszych dokumentów.

Dokumenty źrodłowe